Overweging Openluchtviering 12 juli 2020

Lieve mensen, het Coronavirus heeft ervoor gezorgd dat we nu hier, in de open lucht, bij elkaar zijn. Prachtig onder een dakje, anderhalve meter van elkaar. Sommige kerken zijn nog dicht. In andere kerken kan niet iedereen tegelijk vieren. Maar we kunnen wel hier samen zijn.
Wat is er veel gebeurd in de afgelopen maanden! Wat hebben we ons een zorgen gemaakt.
In de gelijkenis die net voorgelezen werd horen we iets terug van ons eigen leven. Het gaat over: zorgen voor en bezorgd zijn, over je eigen inzet en soms je geploeter, het zegt iets over afwachten, omdat er altijd dingen in je leven en werk zijn die je overkomen, waar je niets aan kunt doen, waar je je moet aanpassen …
Jezus zegt tegen al die mensen:
Ik wil je iets meegeven, wat je helpt in het leven. Goede woorden, een richtlijn, een perspectief van een toekomst,
en ik weet wel, de één is er meer ontvankelijk voor dan de ander, en misschien hangt het ook wel van het moment in je leven af,
of je die woorden tot je door kunt laten dringen, – als zaad in de aarde –
maar toch:
God heeft zoiets moois voor ogen met zijn aarde:
de aarde zal bloeien,
de mensen zullen stralen,
er zal recht gedaan worden en vrede zijn
en genoeg te eten voor iedereen.

Ik vond het niet gemakkelijk, die social distancing en het thuiswerken. Ik woon alleen en er waren dagen dat ik niemand sprak. Een hand, een aanraking dat is ook nu nog een eeuwigheid geleden. Gelukkig was daar mijn werk. Omschakelen, nieuwe dingen verzinnen, veel bellen en ontmoetingen via het scherm.  Ondanks het missen van veel dingen, had die periode ook iets moois. Het ontroerde me ten diepste dat, voor een paar weken althans, zorg voor mensen boven winstmaken stond. Dat deden we samen, het gaf mij die eerste weken een gevoel van ongekende solidariteit. Buren deden boodschappen voor elkaar, mensen hielden contact en er werd met respect afstand gehouden in winkels. Het voelde als iets bijbels: die liefde en zorgzaamheid voor wie kwetsbaar is.

In dat Bijbelse beeld van het zaad dat gezaaid wordt zit een geheim. De weg van het zaad kun je niet met je ogen volgen. Er blijft altijd een stuk verborgen. Namelijk: wat daar gebeurt in die goede aarde.

Zo gaat dat met de goede boodschap in het leven van mensen. Je ziet het niet groeien, daarbinnen. Je kunt het er niet uittrekken, – opleggen of tevoorschijn roepen. Je moet het koesteren en met zorg omgeven. Leven in geloof moet je worden voorgedaan. Juist als er een sfeer van aandacht en betrokkenheid is, van stilte en liefde kan het gaan groeien, kan het gaan leven. Op die weg gaat Jezus zijn leerlingen voor, gaan ouders hun kinderen voor, gaan wij elkaar voor. Iemand staat op en gaat iets doen, wat heilzaam is voor zichzelf en voor een ander. En je voelt je nodig, betrokken, vredig, sterk. Jij draagt iets bij. Het ging de afgelopen maanden om volhouden en daarvoor moest je je niet van de wijs laten brengen door alle onzekerheid. En het ging vruchtdragen. De gelijkenis heeft het over honderd, zestig en dertigvoud. Valt het je op? Het is geen overtreffende trap, maar honderd, of zestig of dertigvoud. Dat is allemaal goed. Het hoeft niet allemaal honderd procent te wezen. Als het maar vrucht draagt.

Wat me opviel was dat ik opeens rondom mijn huis de vogels hoorde, de hele dag door.  In mijn postzegeltuintje kon ik iedere dag opnieuw een ontdekkingstocht maken. Wonderlijk dat ik nu opeens oog had zoveel schoonheid en groeikracht in mijn directe omgeving.  We konden vissen in het water zien en de lucht was de laatste decennia nog nooit zo schoon. De moeizame ontwikkeling naar een schone aarde blijkt eenvoudig. Binnen een paar weken waren we een heel eind op weg. Zonder vliegen, zonder auto’s, zonder fabrieken, zonder kopen, kopen, kopen; dat dan wel! Even zag ik een nieuwe aarde waar mensen zorgen voor elkaar en voor al wat leeft.

Als Jezus de gelijkenis gaat uitleggen zegt hij: niet het geloof of het woord van God is het zaad, maar de mens met de woorden van God in de oren.
Natuurlijk, je omgeving, met alle stenen en distels, heeft invloed op wie je bent en wat je gelooft. Maar met de woorden van Jezus in je hoofd en in je hart kun je je bewust worden van de situatie waarin je leeft. Of je omgeving onvruchtbaar en doods is, of een omgeving waar al je inzet verstikt wordt.
De gelijkenis zegt ons dat je alleen genoegen mag nemen met de goede aarde, wil je recht doen aan het woord van God, wil je recht doen aan de schepping – naar zijn beeld, wil je recht doen aan jezelf.
Het zijn dus niet de uiterlijke omstandigheden die bepalen of het woord in jou vrucht draagt. Niet dat van buitenaf komt, maar het woord dat dichtbij je is, in je mond en in je hart, dàt laat je leven.

Zorg voor elkaar en zorg voor al wat leeft is wezenlijk, dat zit in ons mensen. Dat is wat God met ons voorheeft. Dat is wat Jezus aan zijn leerlingen, aan ons, wil meegeven. Dat is niet iets waar je ooit mee klaar bent en het is soms een weerbarstig proces. Jesaja vergelijkt wat God met ons voorheeft met regen en sneeuw. Regen en sneeuw kunnen niet anders dan neerdalen; ze kunnen niet ophouden met vallen. Dat is wat God ook keer op keer voor ons mensen doet. Het goede voorhouden, keer op keer. Als we dat wortel laten schieten, gebeuren er grootse, onverwachte dingen. Dan ontstaat een nieuwe wereld waar het leven goed is voor alles en iedereen. Een sprookje? Nee… ik heb de afgelopen maanden een flits van gezien. Ik geloof in die groeikracht van jou, van mij, van ons allemaal. Het is een weg van hard werken, van zaaien en blijven zaaien soms tegen beter weten in.

Erica Scheenstra & Franneke Hoeks